Ngăn chặn lợi dụng thương mại điện tử buôn bán hàng kém chất lượng

32

Thách thức chủ yếu liên quan chất lượng hàng hóa

Hiện nay, thương mại điện tử phát triển mang lại nhiều lợi ích cho thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, người tiêu dùng mua sắm tiện lợi hơn, giá cả rẻ hơn, giúp doanh nghiệp đa dạng kênh phân phối, tiếp cận thị trường, giảm chi phí… Tuy nhiên, chính yếu tố trực tuyến đã và đang tạo ra những thách thức cho việc xây dựng khuôn khổ pháp lý hiệu quả để quản lý hoạt động thương mại điện tử cũng như việc thực thi ngăn chặn các gian lận thương mại, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và bảo vệ người tiêu dùng.

Ngăn chặn lợi dụng thương mại điện tử buôn bán hàng kém chất lượng
Lực lượng quản lý thị trường kiểm tra hàng hóa của một doanh nghiệp tham gia hoạt động thương mại điện tử.

Chia sẻ về vấn đề trên, ông Đặng Hoàng Hải – Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho hay, hiện, bình quân mỗi năm Bộ Công Thương tiếp nhận trên 1.500 khiếu nại, yêu cầu của người tiêu dùng; trong đó, trên 50% liên quan đến các giao dịch trực tuyến. Đáng lưu ý, hầu hết các vụ khiếu nại đều liên quan chủ yếu về chất lượng hàng hóa, hàng nhận được không giống với quảng cáo, thông tin sai về xuất xứ…

Còn theo ông Trần Hữu Linh, Tổng Cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương), do tính chất của thương mại điện tử người mua và người bán không gặp nhau, dẫn đến việc không cần cửa hàng, không biết kho hàng nằm ở đâu. Không những thế, địa điểm hoạt động kinh doanh online nằm lẫn trong nhà dân, khu chung cư đã gây khó khăn không nhỏ cho lực lượng chức năng trong việc tiếp cận, kiểm tra, xử lý. Ngay cả khi kiểm tra kho hàng cũng khó có thể xác minh được chủ kho hàng.

Mặt khác, khi xử lý các vụ thương mại điện tử phải có chứng cứ cụ thể, nhưng hiện nay 99% các giao dịch trên mạng không có hóa đơn, chứng từ. Ngoài ra, kinh doanh qua mạng xã hội như facebook chưa được kiểm soát hiệu quả, nhất là đối với các mạng xã hội chưa có đại diện pháp luật tại Việt Nam.

Giải pháp xử lý triệt để

Ngăn chặn lợi dụng thương mại điện tử buôn bán hàng kém chất lượng
Ông Trần Hữu Linh, Tổng Cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương).

Để xử lý triệt để vấn đề này, theo ông Trần Hữu Linh cần xác định đúng bản chất, cá nhân hiện diện trên môi trường trực tuyến và sự tham gia của nhiều đơn vị như quản lý thị trường, an ninh mạng, thông tin truyền thông. Bộ Công Thương cần sớm có kế hoạch kiểm tra, kiểm soát trên thương mại điện tử.

Đồng thời phải xác minh cụ thể, xác định địa chỉ các website đang hoạt động, đặc biệt là các website có tên miền quốc tế như các tên miền có đuôi .com, .online, .site… Mặt khác, chủ sở hữu của các nhãn hàng hóa phải phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng của Việt Nam nhằm có được những thông tin nhanh, kịp thời xử lý, ngăn chặn các hành vi vi phạm trong thương mại điện tử.

Ông Trần Hữu Linh cho biết thêm, mới đây Tổng cục Quản lý thị trường đã đề xuất Bộ sửa đổi văn bản, quy phạm pháp luật để quy định tăng trách nhiệm của các chủ sàn giao dịch thương mại điện tử với người bán hàng trên đó và cung cấp thông tin đầy đủ hơn. Bên cạnh đó, Bộ cũng đề nghị sửa đổi Nghị định số 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử tạo hành lang pháp lý bảo vệ người tiêu dùng… Thống kê cho thấy, các Cục Quản lý thị trường địa phương đã thường xuyên theo dõi các đường dây, vận chuyển, tàng trữ hàng giả, hàng cấm, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ để mua bán, kinh doanh trên sàn thương mại điện tử hoặc lợi dụng mạng xã hội để bán hàng vi phạm pháp luật. Do đó, nhiều vụ việc đã bị lực lượng quản lý thị trường phát hiện và xử lý.

Theo VietQ